vz. Binnen een geprofileerde boord een jammerende dame met opgestoken armen, zittende in het puin van de afgebrande schouwburg, daarboven een banderol met de tekst: EX HIS RENASCERE PHOENIX (vertaald hieruit werd de fenix herboren), in de afsnede in drie regels de tekst: MULCIBER VASTAVIT / IV IDUS MAJAS / MDCCLXXII, daaronder de naam van de medailleur: T•V•BERCKEL•F• kz. Binnen een geprofileerde boord, onder toneelattributen, in acht regels de tekst: TONEELSPEL ZWYG: DE / SCHOUWBURG BLAAKT, / DOOR EIGEN LICHT IN / BRANDT GERAAKT / TREUR YSTROOM: UW / TONEELSPELWONDER / HAALD IN EEN ′NACHT′ DEN SCHEDEL ONDER•, daaronder guirlande gevormd uit bladeren
De Amsterdamse schouwburg was voor de verwoestende brand op 11 mei 1772 gevestigd aan de Keizersgracht 384. Deze schouwburg, bekend als de Schouwburg van Van Campen, werd in 1637-1638 gebouwd naar ontwerp van de befaamde architect Jacob van Campen. In de jaren 1664-1665 werd het vervangen door nieuwbouw van Philips Vingboons en in 1665 feestelijk heropend. Dit gebouw brandde volledig uit, waarbij achttien mensen omkwamen. Oorzaak van de brand was een vallende kaars bij de belichting van een toneelstuk, waarna het decor vlam vatte. De historische toegangspoort van dit gebouw is nog steeds te zien op die locatie. Het pand is in 1999 verbouwd tot het huidige hotel The Dylan.
Dominee Nicolaas Tetterode speelde een belangrijke rol in het Amsterdam van 1772. Steeds minder mensen gingen naar de kerk. Dat was een doorn in het oog van de predikant. Toen de schouwburg van Amsterdam brandde suggereerde Tetterode dat God wraak nam. De tempel van losbandigheid is in de as gelegd. De veelal rijke burgers waren liberaal, geëmancipeerd en zelfbewust. Er werd onmiddellijk gesproken over herbouw. De burgemeester van Amsterdam liet ds. Tetterode bij zich komen en verzocht hem namens de regering te willen zorgen ′dat de Heeren Predikanten op den predikstoel over de verbranding van den schouwburg en hetgeen daarbij geschiet is sig niet geliefden uyt te laten.′ Ofwel: ze moesten hun mond houden over dit onderwerp. Een jaar later stierf van Tetterode.
Medailleur Theodoor van Berckel De zeer kundige medailleur Theodoor Victor van Berckel heeft de stempels van deze penning vervaardigd. Hij werd op 21 april 1739 te ′s-Hertogenbosch geboren als zoon van Theodoor Everard van Berckel, een zilversmid aldaar. Op 11-jarige leeftijd werd de jonge Theodoor Victor leerling zilversmid bij zijn vader en leerde aldaar het vak van zilversmid en graveur . Al sinds het begin van de 18e eeuw leverde de familie van Berckel zilveren vroedschapspenningen aan het stadsbestuur van ′s-Hertogenbosch. Tot 1763 werkte Theodoor Victor voor zijn vader in het atelier aan de kerkstraat in ′s-Hertogenbosch. Op 24 april 1763 trad Theodoor Victor van Berckel in de Sint-Jan van ′s-Hertogenbosch in het huwelijk met Anna Maria Nouhuijs. Hiermee was een nieuwe fase aangebroken in zijn leven want zeer kort daarna vestigde het jonge paar zich in Rotterdam. Volgens de gegevens van het Rotterdams Stadsarchief werd Van Berckel 3 juni 1763, ″onder acte van het Roomsch-Catholiek Armbestuur in de Leeuwenstraat, finaal in Rotterdam geadmitteerd″. Daaruit mag niet de conclusie getrokken worden dat Van Berckel arm was. Het Armbestuur stond er garant voor dat de vreemdeling Van Berckel zelf in zijn onderhoud en dat van zijn gezin kon voorzien. Van Berckel vestigde zich als zelfstandig stempelsnijder. Het valt niet met zekerheid vast te stellen of hij in Rotterdam ook het vak van zilversmid uitoefende. Uit de archieven van de maasstad is bekend dat de meeste van de kinderen van het jonge echtpaar in Rotterdam werden geboren. In zijn ″Rotterdamse periode″ legde Theodoor Victor zich vooral toe op de vervaardiging van familiepenningen, vooral bij huwelijk of huwelijksjubilea. Na zijn verblijf in Rotterdam verliep zijn carrière aanvankelijk voorspoedig. In de periode 1776-1789 was Theodoor Victor werkzaam als graveur-generaal van de Keizerlijke Munt in Brussel. Na de Brabantse Omwenteling in 1790 bleef Theodoor Victor werkzaam aan de Munt te Brussel, maar thans voor het nieuwe revolutionaire bewind. Hij kreeg de opdracht tot het vervaardigen van een nieuwe muntenreeks | koperstukken van 1 en 2 oorden, zilverstukken van een halve en hele gulden, de zilveren leeuw van 3 gulden en de gouden leeuw van 12 gulden. Spoedig daarna werd het Oostenrijkse gezag hersteld. Theodoor Victor kon ondanks zijn werkzaamheden voor de revolutionairen aanblijven aan de Munt van Brussel en vervaardigde aldaar nog een reeks van inhuldigingspenningen met het portret van keizer Leopold II, die in 1790 Joseph II was opgevolgd. In 1794 kwam een einde aan het bewind van de Oostenrijkse in de Zuidelijke Nederlanden, en werden zij door de Fransen verdreven. Theodoor Victor bleek nadien voor de Oostenrijkers werken o.a. in Linz en Wenen. Zijn vrouw en kinderen verhuisden naar het Duitse Anholt. Het verblijf in Wenen, ver van zijn familie, viel hem zwaar. Wanneer hij kon maakte hij de lange, zware tocht van Wenen naar Anholt of ′s-Hertogenbosch. Op 3 november 1802 overleed zijn echtgenote Maria Anna Nouhuys. In diezelfde winter werd Van Berckel ernstig ziek. Waarschijnlijk veroorzaakte verwaarlozing van een verkoudheid een ernstige oogziekte waarna hij zijn vak niet meer kon uitoefenen. Hij reisde in die periode half blind door Europa en vestigde zich tijdelijk en later permanent in zijn geboortestad ′s-Hertogenbosch waar hij op 19 of 21 september 1808 overleed.
Toen deze penning werd vervaardigd, was Van Berckel woonachtig te Rotterdam. Mogelijk is deze penning dus aldaar vervaardigd.
Vervolg van Loon 469 | KPK.3248 Zeer mooi exemplaar met zeer scherpe details. Zeldzaam. pr/unc
Respecteer a.u.b. het door ons gehanteerde bestelminimum van 20 euro. Verzending vindt plaats binnen 5 dagen na ontvangst van betaling. Zendingen naar China zijn voor risico van de koper en alleen betaling mogelijk door bankoverschrijving. Aan PayPal en creditcard betalingen zijn altijd administratie- en risicokosten verbonden. Zendingen naar Rusland, Oekraïne en Israel zijn niet mogelijk. Voor landen binnen de EU betalingen graag UITSLUITEND MET IBAN; snel, goedkoop en betrouwbaar.